Muzeum Historii Żydów Polskich

Adres inwestycji: u zbiegu ulic Anielewicza, Zamenhoffa, Lewartowskiego (Muranów)
Inwestor: Miasto Stołeczne Warszawa oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Inwestor zastępczy: Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta
Generalny Wykonawca: Polimex – Mostostal S.A. i Przedsiębiorstwo Budowlano-Usługowe Interbud – West Sp. z o.o.
Biuro Projektowe: Ilmari Lahdelma i Rainer Mahlamäki
Termin zakończenia budowy: połowa roku 2012
Termin oddania budynku po zainstalowaniu wystawy stałej: III kw. 2014

Inicjatywa utworzenia Muzeum Historii Żydów Polskich wyszła od Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny i stopniowo zyskała uznanie zarówno w Polsce, jak i na świecie. Patronat nad tworzeniem Muzeum objął Prezydent RP Aleksander Kwaśniewski, a pod przewodnictwem Shimona Peresa, byłego premiera i Ministra Spraw Zagranicznych Izraela, działa Międzynarodowy Komitet Honorowy Muzeum, w skład którego wchodzą wybitne osobistości z wielu krajów. Od końca 2005 roku Muzeum jest wspólną instytucją kultury Miasta Warszawy, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Stowarzyszenia ŻIH.

Konkurs na projekt

Stowarzyszenie Żydowski Instytut Historyczny w Polsce w lutym 2005 roku ogłosiło Międzynarodowy Konkurs Architektoniczny na budynek Muzeum Historii Żydów Polskich. 30 czerwca 2005 roku, podczas konferencji prasowej, ogłoszony został werdykt Jury na projekt budynku Muzeum.

W prestiżowym konkursie na projekt Muzeum zwyciężyli fińscy architekci Ilmari Lahdelma i Rainer Mahlamäki, którzy pracują razem od 1997 roku i specjalizują się w projektowaniu muzeów oraz wielofunkcyjnych centrów kulturalnych. W swoim dorobku mają 27 pierwszych nagród w konkursach otwartych i na indywidualne zaproszenie. We wrześniu 2006 roku, została podpisana umowa pomiędzy Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Miastem stołecznym Warszawa a projektantami Muzeum.

Zgodnie z programem konkursowym „Muzeum będzie centrum edukacyjnym i kulturalnym, służącym uświadomieniu wagi tego dziedzictwa, ze szczególnym naciskiem na edukację młodego pokolenia. Muzeum dostarczy odwiedzającym je Polakom, Żydom oraz przedstawicielom innych społeczności, wiedzy na temat historii Żydów Polskich, bogactwa ich kultury we wszelkich przejawach oraz o wkładzie Żydów do kultury polskiej. (…) Muzeum będzie korzystać przede wszystkim z nowoczesnych technik wystawienniczych opartych na technologii komputerowej oraz z wielu interaktywnych programów audiowizualnych wspomagających jego historyczną narrację.”

Podpisanie umowy na projekt

We wrześniu 2006 roku, została podpisana umowa z firmą Arkkitehtitoimisto Lahdelma & Mahlamäki Oy, a Zamawiającymi: Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Miastem Stołecznym Warszawa.

Podpisanie umowy z Wykonawcą

W czerwcu 2009 roku, odbyło się uroczyste podpisanie umowy z firma Polimex – Mostostal S.A. na budowę Muzeum Historii Żydów Polskich na warszawskim Muranowie.

O budynku

Miasto przeznaczyło na tą inwestycję teren na Muranowie naprzeciwko pomnika Getta warszawskiego w 1997 r. Prosty z pozoru, przeszklony obiekt, ma korespondować z okolicznymi blokami. Jego wyjątkowość natomiast zdradzać będzie, ciągnące się przez cały budynek pęknięcie skrywające główne wejście. Nieregularne pęknięcie ma symbolizować przejście Izraelitów przez Morze Czerwone. Teraz ten motyw wykorzystany w projekcie bryły Muzeum, może symbolizować pojednanie polsko – żydowskie.

Forma pęknięcia wychodzi na centralną przestrzeń komunikacyjną, do której należą schody i windy, co pozwoli wizytującym na łatwe dostanie się do głównych powierzchni wystawowych Muzeum. Kondygnacja podziemna zawierać będzie narracyjną ekspozycję, natomiast kondygnacje nadziemne bibliotekę, audytorium i centrum edukacyjne na pierwszym i drugim piętrze. Powierzchnia użytkowa Muzeum wyniesie ok. 12 850 mkw., w tym ok. 4900 mkw. zajmie wystawa główna i wystawy czasowe.

Obiekt ma 4 kondygnacje nadziemne i dwie kondygnacje podziemne. Na najniższej kondygnacji podziemnej została zlokalizowana powierzchnia wystawowa, a od strony ul. Lewartowskiego pomieszczenia o przeznaczeniu warsztatowo-magazynowym, sklepy i pomieszczenia techniczne.

Na parterze budynku zlokalizowano hol wejściowy z zapleczem kasowym, restaurację z zapleczem kuchennym, powierzchnia wystaw czasowych, biblioteka, biura i pomieszczenie ochrony. Od poziomu parteru budynek dzieli zadaszony pasaż (atrium). Z jednej strony do pasażu budynek został podzielony na 4 kondygnacje nadziemne, z których kondygnacje 2, 3 i 4 mają główne przeznaczenie biurowo-administracyjne. Po drugiej stronie pasażu powyżej parteru zostały zlokalizowane sale projekcyjne dla około 100 i 60 osób, audytorium z widownią dla około 460 osób, zaplecza sceny i inne pomieszczenia pomocnicze.

Muzeum zaprojektowane jako multimedialny obiekt oznacza, że opowieść o blisko tysiącletniej historii żydów na ziemiach polskich, będzie przedstawiona przy pomocy nowoczesnych metod technicznych. Dzieje Żydów będą prezentowane w układzie chronologicznym od czasów wczesnego średniowiecza do czasów obecnych z podziałem na dziewięć galerii tematycznych. Zobaczymy nie tylko historię narodu żydowskiego przez pryzmat wojny i Holocaustu, ale również m.in. przedwojenną ulicę Nalewki.

Program Muzeum będzie obejmował pięć obszarów: wystawę główną, wystawy czasowe, centrum edukacyjne, publiczne programy kulturalne oraz obszar usługowo-restauracyjny. Ta wielofunkcyjna instytucja, oferować będzie zwiedzającym szeroki wachlarz działań edukacyjnych, kulturalnych i rozrywkowych. Swoim zakresem będzie obejmowała prowadzenie konferencji, projekcji filmowych, koncertów kameralnych, wieczorów literackich a także zajęć muzealnych dla młodzieży i edukacyjnych dla osób dorosłych.

Zasadniczym elementem kompozycyjnym wnętrza budynku jest przestrzennie ukształtowany hol główny otwarty poprzez przeszklone ściany na plac pomnika Bohaterów Getta od strony wschodniej oraz na zieleń od strony zachodniej.

Dane liczbowe budynku (w przybliżeniu):

Powierzchnia zabudowy – 4 400 m2
Powierzchnia netto – 16 400 m2
Wysokość budynku – 21 m
Liczba kondygnacji nadziemnych – 4
Liczba kondygnacji podziemnych – 2 (w niektórych miejscach 1)
Kondygnacja sutereny – 1

Stołeczny Zarząd Rozbudowy Miasta, pełni nadzór nad realizacją inwestycji – budową Muzeum Historii Żydów Polskich, które zostanie sfinansowane przez Urząd m.st. Warszawy i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Koszt realizacji to ok. 160 mln złotych.

Galeria:Grudzień 2012

foto: SZRMPaździernik 2012


foto: SZRM

Sierpień 2012


foto: SZRM

Lipiec 2012




foto: SZRM

Maj 2012



foto: SZRM

Kwiecień  2012



foto: SZRM

Luty  2012


foto: SZRM

Grudzień  2011


foto: SZRM

Listopad 2011


foto: SZRM

Październik 2011


foto: SZRM

Październik 2011


foto: SZRM

Marzec 2011


foto: SZRM

Luty 2011


foto: SZRM

Grudzień 2010


foto: SZRM

Listopad 2010


foto: SZRM

Październik 2010 – wiecha


foto: SZRM

Wrzesień 2010


foto: SZRM

Sierpień 2010


foto: SZRM

Czerwiec 2010


foto: SZRM

Maj 2010


foto: SZRM

Kwiecień 2010


foto: SZRM

Luty 2010


foto: SZRM

Październik 2009


foto: SZRM

Wrzesień 2009


foto: SZRM

Czerwiec 2009


foto: SZRM 

Maj 2008 – dokumentacja projektowa


foto: SZRM